Moet tuisskolers registreer of nie?


Moet ek as tuisskoler by die onderwysdepartement registreer of nie, bly ʼn brandende vraag vir baie tuisskolers.

As ek die “ja, registreer” argument moet opsom, sou ek dit so stel:

Dis die regte ding om te doen. Die wet vereis dit. En ons is wetgehoorsame burgers. Buitendien, ons het niks om weg te steek nie, die onderwysdepartement kan ons maar kom besoek.

As ek die “nee, moenie, registreer nie” argument moet opsom, sou ek dit so stel:

Die grondwet van die land verskans my reg op tuisonderwys. Ek het die reg om vir my kind die beste onderwys te gee wat ek kan, sonder dat die staat inmeng in my keuse van leerinhoud of inbreuk maak op ons privaatheid met onverwagse tuisbesoeke.

Voor jy registreer, sluit in die eerste plek by die Pestalozzi Trust aan

Wat ook al jou standpunt is, wil ek jou aanmoedig om aan te sluit by die Pestalozzi Trust, ʼn regsfonds wat gestig is om die belange van ouers wat hulle kinders wil tuisonderwys te beskerm.

Let wel: die keuse is nie dat jy kies

  • of jy by Pestalozzi registreer
  • of by die onderwysdepartement nie

Hierdie twee instansies is heeltemal verskillend van mekaar.

Die Pestalozzi Trust is ʼn privaat inisiatief deur SA tuisskolers. Die provinsiale onderwysdepartement is ʼn staatsdepartement. Jy kan besluit om te registreer by die onderwysdepartement en nog steeds lid word van die Pestalozzi Trust ook.

Om die waarheid te sê, is dit ʼn baie verstandige besluit, want dan kan Pestalozzi jou adviseer hoe om jou verhouding met die onderwysdepartement op ʼn gesonde grondslag te hou.

Kry hier meer inligting oor die Pestalozzi Trust.

Karin van Oostrum, die uitvoerende bestuurder van die Pestalozzi Trust, het uitvoerig geskryf oor registrasie, al dan nie.

Lees gerus haar artikel hier.

Dié bepaling in die wet gee vir jou meer gerusstelling oor registrasie

Maar so tydjie gelede het ʼn tuisskoolpa vir my ʼn besonder goeie punt geopper oor die hele kwessie. Baie belangrik: hierdie argument en inligting is nie bedoel as regsadvies nie, maar dit kan vir jou meer gemoedsrus gee oor presies wat die wet oor skoolplig sê.

Skoolplig en skole oor die algemeen word in Suid-Afrika amptelik gereguleer deur die SA Skolewet.

Lees die Afrikaanse vertaling van die volledige SA Skolewet hier.

Wat gebeur as jy nie registreer nie?

Gestel jy registreer nie as tuisskoler by die onderwysdepartement nie, en iemand gaan gee jou by die Provinsiale Onderwysdepartement (POD) aan. Wat gebeur dan?

Die wet stel dit duidelik dat die Provinsiale Onderwysdepartement eers ‘n kennisgewing moet uitreik waarin hulle van jou vereis om aan die wet op verpligte skoling te voldoen. Eers op daardie stadium hoef jy te besluit om te registreer of nie.

Daar is selfs nog beter nuus. Dié Wet bepaal dat daar twee stappe is vóórdat die POD selfs so ʼn skriftelike kennisgewing uitreik.

Wat van die onderwysdepartement vereis word

Die Wet vereis van die POD:

1) om die redes vir jou kind se nie-bywoning te ondersoek, en

2) om gepaste stappe te doen om die situasie reg te stel.

Eers dan, na hierdie bogenoemde stappe gedoen is en dit situasie nie beredder is nie, die kennisgewing uit te reik.

Die goeie nuus oor al hierdie besluite en optredes wat die Provinsiale Onderwysdepartement moet neem, is dat hulle almal onderhewig is aan ‘n regsgebied genaamd administrasiereg.

Dit beteken daar is ʼn formele, voorgeskrewe proses, wat eers aan jou die geleentheid gee om al jou redes uiteen te sit waarom jou kind nie geregistreer is en ook nie in die skool is nie. En die ergste wat kan gebeur, is dat die POD sê: ‘Ons verwerp jou redes’ en dan het jy nog steeds geleentheid om te registreer.

Administrasiereg reël die optrede van die regeringsamptenare en skryf voor dat hierdie optrede:

• wettig moet wees (insluitend dat hierdie besluite in die beste belang van die kind moet wees, want dit is ‘n belangrike grondwetlike bepaling);

• redelik moet wees;

• regverdige prosedures moet volg (insluitend die geleentheid om jou saak volledig te stel en dat die POD onbevooroordeeld in sy besluite moet wees), en dat die POD redes sal moet gee vir sy besluit.

Hierdie soort redelike bepalings wys dat Suid-Afrika steeds ‘n demokrasie is met ʼn billike regstelsel. Dis daarom nie nodig dat tuisskolers geïntimideer voel om iets te doen wat hulle nie wil doen nie en wat hulle weet nie in hul kinders se beste belang is nie.

Respekteer mekaar se besluit oor registrasie

Elke gesin het die reg om die besluit om by die onderwysdepartement te registreer onafhanklik te neem. Nie almal het dieselfde omstandighede en dieselfde filosofiese, pedagogiese en godsdienstige oortuigings nie. Dis belangrik dat ons as tuisskolers mekaar se besluite oor die kwessie respekteer.

Hier is die volledige aanhaling uit seksie 3 van die Suid-Afrikaanse Skolewet 1996: (5) Indien ’n leerder wat ingevolge subartikel (1) onderworpe is aan verpligte bywoning, nie ingeskryf is by ’n skool nie of versuim om dit by te woon, kan die Departementshoof —
(a) die omstandighede van die leerder se afwesigheid van die skool ondersoek;
(b) toepaslike stappe doen om die aangeleentheid reg te stel; en
(c) by gebrek aan sodanige regstelling, ’n skriftelike kennisgewing aan die ouer van die leerder rig om nakoming van subartikel (1) te eis.

Lees meer oor tuisonderwys

Lus vir meer artikels met moed en inspirasie oor tuisonderwys? Lees dan gerus hierdie artikel.

Of woon die gratis meesterklas hieronder by, waar agt topidees van een van die beste onderwysstelsels in die wêreld behandel word. En jy kan leer hoe om dit net so toe te pas in tuisonderwys.

Leave a comment

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui

one × one =