Matriek: die 5 moontlikhede vir SA tuisskolers


Hierdie toneeltjie uit The Wizard of Oz was nog altyd vir my baie snaaks. Miskien omdat dit ‘n goeie les oor matriek vir tuisskolers is.

Die towenaar is aan die woord oor die dilemma van die breinlose voëlverskrikker:

“Enigeen kan ‘n brein hê. Dis sommer ‘n alledaagse ou gebruiksartikel … waar ek vandaan kom, het ons universiteite, setels van groot geleerdheid waarheen mense gaan om groot denkers te word. En as hulle daaruit kom, dink hulle diep gedagtes — en dis nie dat hulle ‘n groter brein as jy het nie. Maar! Hulle het een ding wat jy nie het nie! ‘n Diploma!

“Daarom, deur die gesag wat aan my verleen word deur Universita Komitteeatum E Pluribus Unum, ken ek hiermee aan jou toe die eregraad van DD.”

Waarop die voëlverskrikker dan vra: “DD?”

En die towenaar antwoord: “Dit is … um … Doktor in Dinkologie.”

Matriek vir tuisskolers: hoekom ons die diploma nodig het

Ons tuisskolers het breine. Skoolgaande kinders is beslis nie slimmer is as ons kinders nie. Maar nes die voëlverskrikker kort ons die diploma of die buskaartjie om op die bus na hoëronderwys te mag klim.

Hier is ‘n lys van die 5 maniere waarop ‘n tuisgeskoolde kind tans in Suid-Afrika matriek kan maak en daardie gesogte “diploma” in die hande kan kry. Die opsies sal ‘n hele spektrum van tuisskolers tevrede stel, van die meer konvensioneles tot die totale indiwidualiste.

1. Matriek vir tuisskolers: Gebruik ’n kurrikulumverskaffer

Talle, talle tuisskoolgesinne het al suksesvol matriek geskryf deur ‘n formele kurrikulumverskaffer te gebruik. Hulle berig dat hulle kinders goed gevaar het en maklik deur universiteite aanvaar word.

Om vir hulle kliënte toelating tot die Nasionale Senior Sertifikaat (NSS) te kan gee, moet hierdie verskaffers leerders formeel toets en gradeer vir graad 10, 11 en 12. Dit beteken jou kinders sal vir minstens die laaste drie jaar van tuisonderrig “skool by die huis” moet doen, met toetse en take en eksamens soos enige skoolkind. Om te verseker dat jou kind gereed is vir die kurrikulumverskaffer se graad-10-werk kan hulle selfs van jou verwag dat jou kind al vroeër formeel hulle leerplan begin volg.

Jy kan hierdie manier op jou eie by die huis doen en jou kind aanlyn toetse laat skryf en take laat indien. Jou kind sal dan net die eksamens by die kurrikulumverskaffer se eksamensentrum gaan skryf. Maar jy kan ook kies om deur ‘n studiesentrum te werk, waar jy jou kind formeel inskryf en laat skoolgaan. Gewoonlik in kleiner klasse en met meer aandag deur die onderwyser. Van die kurrikulumverskaffers doen ook ondersteuning met onder meer Whatsapp-groepe, telefoonoproepe en so meer.

Hier is ‘n paar van die bekendste kurrikulumverskaffers:

  1. Breinlyn (Skryf die matriekeksamen wat privaatskole skryf)
  2. Impaq (Skryf SACAI se matriek)
  3.  Volkskool Orania se Afstandleer (Skryf SACAI se matriek)
  4. Moria (Lê die Cambridge eksamen vir matriek af)

Kyk ook na hierdie verskaffers:

  1. Kenweb (net tot en met graad 9)
  2. Nukleus (gedeeltelik tot graad 12)

Die grootste voordele van kurrikulumverskaffers vir matriek

  • Jou kind volg ‘n hoofstroommanier van doen. Musiek in die ore van die skeptiese oupa en ouma. En makliker by die universiteit, wat jou kind se sertifikaat as net nog een van die bondel sien en nie as ‘n uitsondering nie.
  • Alles is vir jou uitgewerk en voorgeskryf. Jy hoef nie te wonder watter studiemateriaal om te kies of handboeke om aan te koop nie. Dit beteken ook jou kind kan taamlik selfstandig deur die hele proses werk.
  • Buiten vir die tegniese matriek is dit tans die enigste manier waarop jou kind as tuisskoler matriek in Afrikaans kan skryf. (Wel, minstens in Breinlyn en Impaq se geval.)

Die grootste nadele van kurrikulumverskaffers vir matriek

  • Dit kan taamlik duur uitwerk en vergelyk prysgewys omtrent met privaatskooltariewe, veral omdat jy dit vir minstens drie jaar só moet doen.
  • Jy is uitgelewer aan iemand anders se skedules, sperdatums en voorkeure. Die hele proses kan nogal uitputtend en baie harde werk wees.
  • Wat leerinhoud betref, volg jou kinders dieselfde CAPS leerplan as skoolkinders.

2. Matriek vir tuisskolers: doen dit deur Cambridge

Die Cambridge eksamen is ʼn groot, internasionale eksamen wat vanuit Brittanje bestuur word. Dis die amptelike matriekeksamen van een van ons buurlande — Namibië. In Botswana en Zimbabwe is die eksamen ook baie gewild. Afrikaans is een van die keusevakke wat jy met Cambridge kan skryf, maar die res van die eksamen word in Engels afgelê.

Daar is ʼn magdom vakke en vraestelle, handboeke en eksamensentrums om uit te kies. Daarom, so sê tuisskolers wat al hierdie roete gevolg het, is dit die beste om by ʼn ondersteuningsgroep aan te sluit.

Cambridge sonder tutors is moeilik

Die gebruik van tutors word ook aanbeveel. Ervare tutors kan vir jou kind die tegnieke, slaggate en vaardighede van Cambridge uitwys en leer ken. Jou tutor kan jou ook help om te besluit watter handboeke om aan te koop, omdat ʼn spesifieke tutor gewoonlik deur ʼn spesifieke handboek werk.

Cambridge is akademies uitdagend wat inhoud en volume betref. Dié eksamen is meer gerat vir die kind wat beslis universiteit toe wil gaan. Vir die kind wat keuring wil kry in een van kursusse wat moeilik is om plek te kry, soos medies, veeartsenykunde en fisioterapie, is Cambridge waarskynlik die beste keuse.

Ouers met meer as een kind, wat verskillende matriekopsies gebruik het, sê verder Cambridge is meer geskik vir die kind wat natuurwetenskaplik en wiskundig aangelê is.

Lees hier hoe ’n Afrikaanse tuisskoolma haar kinders vir Cambridge voorberei het.

Voordele van Cambridge vir matriek

  • Cambridge bied uitstekende voorbereiding vir die uitdagings van universiteit. Ouers wat dit al gebruik het, sê hulle kinders seil veral deur hulle eerste jaar in vakke soos Wiskunde, Fisika en Chemie. Sulke kinders het dan meer tyd om gewoond te raak aan al die ander nuwe dinge van universiteit en kwel hulle nie oor akademie nie.
  • Omdat Cambridge sulke hoë standaarde het, het die eksamen aansien en kan ’n beursgewer dalk net oortuig dat jou kind die beurs eerder verdien.

Nadele van Cambridge vir matriek

  • Dit kan duur uitwerk met die dat mens verkieslik tutors moet gebruik en vergelyk omtrent met ‘n privaatskool se pryse.
  • Dis geweldig intensief en in die maande kort voor die finale eksamen, is daar min tyd vir enige ander stokperdjies en belangstellings.
  • Afrikaanse kinders lê nie matriek in hulle moedertaal af nie. Wat meer is, hulle lê matriek af in ‘n baie hoë-standaard-Engels.

3. Graad-12-alternatief vir tuisskolers: GED®

Die GED® is ‘n Amerikaanse skoolverlaterseksamen, wat internasionaal, en net in Engels, afgelê kan word. Ouers berig dat veral kinders met beter taalaanleg baie goed vaar met die GED®.

Verskeie tuisskolers het al die GED® afgelê en studeer nou suksesvol aan ‘n universiteit of kollege. Universities South Africa (USAf)  het egter onlangs sy regulasies rakende die uitreiking van buitelandse voorwaardelike vrystelling strenger gemaak. USAf het kennis gegee dat hy nie meer aansoeke vir Buitelandse Voorwaardelike Vrystelling van Suid-Afrikaanse GED®-gegradueerdes sal oorweeg nie.

Baie buitelandse universiteite, wat hoogaangeskrewe graadprogramme aanbied, aanvaar egter steeds die GED® vir toelatingsdoeleindes.  Suid-Afrikaanse GED®-gegradueerdes wat vir graadstudie wil inskryf, het die opsie om oorsese aanlyn universiteite te oorweeg. Meer inligting hier: Online University Degrees

Lees solank hier hoe Shirley Erwee by ‘n vorige geleentheid die GED® bespreek het.

Vir die GED® word mens net in vier vakke getoets:

  1. Mathematical Reasoning
  2. Science
  3. Reasoning Through Language Arts
  4. Social Studies

Nog vereistes van die GED®

Jou kind moet minstens 16 jaar oud wees om die GED® te kan skryf. Daar is geen voorgeskrewe handboeke of sillabus nie. Die eksamen toets algemene vaardighede om seker te maak jou kind is gereed vir werk of verdere studie.

Mense wat hierdie roete kies, redeneer dat as hulle kinders ‘n buskaartjie nodig het om op die bus na hoëronderwys te klim, hulle die een verkies met die minste pyn en lyding. Die GED® pas skoollosse tuisskolers goed, want dit toets die soort vaardighede wat sulke kinders in elk geval deur ‘n breë, vrye soort onderwys opdoen.

Kyk ook na hierdie alternatief tot die GED®:

South African Virtual School:

Hulle het twee bane tot ’n skoolverlatingseksamen:

  1. ’n Meer akademiese een wat lei tot universiteit en wat gewoonlik 4 jaar neem om te voltooi
  2. ’n Meer beroepsgerigte een wat ongeveer 18 maande neem om te voltooi

Soos die GED® is dit gebaseer op ’n Amerikaanse stelsel en is dus slegs in Engels.

Die voordele van die GED® vir matriek

  • Omdat dit nie so intensief is soos byvoorbeeld Cambridge se eksamen nie, kan studente steeds fokus op ander belangstellings soos sport, kuns en stokperdjies. Hulle gee dus nie jare van hulle lewens prys net om ‘n “diploma” te kan kry nie.
  • Interessant genoeg verkies sommige Engelssprekende tuisskolers juis hierdie eksamen omdat die Afrikaans in Cambridge en by kurrikulumverskaffers hulle kinders pootjie.
  • Dis uiters bekostigbaar.
  • Baie buitelandse universiteite, wat hoogaangeskrewe graadprogramme aanbied, aanvaar steeds die GED® vir toelatingsdoeleindes. Suid-Afrikaanse GED®-gegradueerdes wat vir graadstudie wil inskryf, het die opsie om oorsese aanlyn universiteite te oorweeg.

Die nadele van die GED®  vir matriekopsie

  • Die USAf het onlangs sy regulasies rakende die uitreiking van buitelandse voorwaardelike vrystelling strenger gemaak. USAf het kennis gegee dat hy nie meer aansoeke vir Buitelandse Voorwaardelike Vrystelling van Suid-Afrikaanse GED®-gegradueerdes sal oorweeg nie.
  • Afrikaanse tuisskolers skryf matriek in hulle tweede taal, wat beslis nie optimaal is nie.
  • Dis nie die regte soort matriek as jou kind belangstel in ‘n studierigting met baie streng keuringsvereistes nie.

4. ’n Tegniese matriek vir tuisskolers

Om ‘n tegniese matriek te verwerf, moet jou kind die nodige N-kursusse deurkom. Vir N-kursusse moet jy só dink:

  1. N1 = Gr 10
  2. N2 = Gr 11
  3. N3 = Gr 12

Mens kan elke N-vlak in sowat tien weke afhandel. Elkeen van hierdie N-vlakke het minstens vier vakke. Hier is die voorbeelde van die tipiese vakke wat in so ‘n N-vlak aangebied word:

Wiskunde, Ingenieurswetenskap, Motorwerktuigkunde se vakteorie en Metaalwerk se vakteorie.

Die N-kursusse vorm ook die basis van vakman-opleiding

Hierdie N-vlakke wat deurgekom word, vorm ook die basis van vakman-opleiding, wat volledig in Afrikaans deur instansies soos Sol-Tech aangebied word. Vir ambagsopleiding is indiensopleiding en dan ook ‘n finale vaktoets ook nodig. ‘n Kandidaat moet minstens 22 jaar oud wees voordat hy of sy die vaktoets kan aflê.

Om ʼn volwaardige matrieksertifikaat met hierdie roete te kry, moet die kandidaat ook Besigheidsafrikaans en -engels deurkom.

Jou kind kan die N-kursusse grootliks deur selfstudie afhandel deur ‘n aanlynkollege soos Ntek.

Hierdie opsie is uiters geskik vir kinders wat tegnies aangelê is.

Voordele van ‘n tegniese matriek

  • Dit kan grotendeels in Afrikaans afgelê word
  • Dis bekostigbaar en kan stuk vir stuk afgehandel word

Nadele van ‘n tegniese matriek

  • Mens sal ‘n ompad moet loop om universiteitsvrystelling te kry (kan enige iemand wat dit al gedoen het, my asseblief laat weet).
  • Hierdie roete word nog nie so baie deur tuisskolers benut nie en inligting en ondersteuning daaroor is skaars.

5. Kaalvoet-matriek vir tuisskolers: maak die lewe self jou universiteit

Hierdie laaste opsie is net bedoel vir die heel dapperes. As hulle die voëlverskrikker van The Wizard of Oz was, sou hulle vir die towenaar gesê het hy kan sy diploma maar hou, hulle verkies ‘n brein, dankie.

Dit verg baie moed om teen die stroom van die samelewing op te swem en te sê jy gaan die statistiek ignoreer dat mense MET ‘n hoërskoolsertifikaat (en die met ‘n universiteitsgraad selfs nog meer) finansieel baie beter af is. Hier is byvoorbeeld ‘n tabel wat die uurlikse betaling in Amerika vergelyk.  (Data deur die Economic Policy Institute is gebruik.)

Volgens Bryan Caplan in sy onlangse boek The Case against Education is daar drie tekens opgesluit in so ‘n diploma of ‘n graad. En dis hoekom die samelewing en werkgewers “diplomas” as so belangrik ag. Hulle gebruik dit as ‘n kortpad om te kan besluit wie waarskynlik suksesvol gaan wees.

Caplan dra interessant genoeg sy boek só op: “To my homeschoolers, Aidan and Tristan. You are the case FOR education, my sons”. Hy verwys meer na universiteitsgrade, maar die argumente is nie veel anders vir ‘n matrieksertifikaat nie.

Wat so ’n diploma alles vir die samelewing sein

Die drie tekens wat volgens hom in sulke amptelike kwalifikasies opgesluit is, is dat dit vir ‘n voornemende werkgewer wys die graadhouer:

  • Is intelligent genoeg om die werk te kan doen
  • Is pligsgetrou genoeg om ‘n hele lot verveling te kon verteer om by die einddoel uit te kom, (Noodsaaklik in ‘n werkopset)
  • Kan in ‘n span werk en sal nie in ‘n werkopset te veel sy eie kop volg nie. (Weer eens ‘n goeie eienskap as mense in groot korporasies en besighede moet saamwerk).

Caplan maak ‘n saak daarvoor uit dat die hele borrel van hoëronderwys uiteindelik gaan bars. Móét bars, omdat dit hopeloos te duur is vir die samelewing.

As jy een van die vreesloses is wat totaal suksesvol sonder die stukkie pampier deur die lewe gaan, weet maar ons klomp banges het baie bewondering vir brawes soos jy. As jy graag jou of jou kinders se stories met ons wil deel, laat weet my gerus.

Nes Caplan glo ek ons staan aan die vooraand van ‘n groot kwantumsprong wat onderwys en onderwyskwalifikasies betref. Die dapperes wat eerste bereid was om nie tyd te mors met diplomas nie, maar eerder op hulle breine konsentreer, gaan ons almal dalk nog een voor wees. Soos die slimme Good Will Hunting ons so mooi herinner in die volgende toneeltjie  (versigtig, die taal is ’n bietjie gekruie!):

Vir watter beroepe het mens NIE matriek nodig nie?

Vir watter soort beroepe is dit moontlik om deur die lewe te gaan sonder die stempel op ‘n stukkie papier wat sê hulle het hul skooldae nou afgehandel? Hier is ‘n paar wat in my gedagtes opkom:

  • Beroepe waarvan jou produk goud werd is. As dit werk, sal mense dit koop en bereid wees om ‘n fortuin daarvoor te betaal. Dink aan ingewikkelde rekenaarkode.
  • Beroepe waarin jou talent alleen jou dra. Dink aan skilders, skrywers, musici, sportsterre of balletdansers. Ek kan nog onthou watter herrie dit in die koerante veroorsaak het toe Annesu de Vos, die wonderkind van Afrikaanse poësie, hier teen 1986 na die publikasie van haar digbundel Gebed vir ‘n groen perske besluit het om nie haar skoolloopbaan te voltooi nie.
  • As jy jou eie besigheid van die grond kan kry. Deur die geskiedenis was daar al talle mense met byvoorbeeld erge disleksie wat nooit behoorlik leer lees en skryf het nie, maar wat sakereuse was. Vir soete inspirasie (en ek bedoel dit letterlik) lees gerus Milton S Hershey se lewensverhaal. Hy kon nie veel verder as graad 4 vorder nie. Tog het hy ‘n sjokolade-koninkryk opgebou wat vandag nog een van die grootste lekkergoedfabrieke in Amerika is.

Watter soort beroepe is waarskynlik nie ‘n goeie idee om sonder matriek aan te durf nie?

  • Enige beroep met staatsregulering of -registrasie soos ‘n dokter of ‘n prokureur.

En as ‘n nagedagte … Onthou, as jy 23 jaar oud is kan jy die NSS heeltemal GRATIS deur die Onderwysdepartement doen … sonder om jou die hele drie jaar af te sloof, Jy skryf letterlik net vir eksamen in en besluit self watter vakke en hoe en wanneer jy dit skryf.  Dit staan glo bekend as die “adult matric”.

Verder, as jy eers 23 jaar getref het, is daar ook die moontlikheid dat jy bloot op grond van jou ouderdom toegelaat kan word tot ‘n SA universiteit en aansoek kan doen vir universiteitsvrystelling op grond van jou ouderdom. Ja, daardie bepaling staan nog.

This article is also available in English

 

“Marisa se weeklikse e-pos voel soos ’n handgeskrewe briefie van jou beste vriendin af.”

Prentjie by convertkit

KRY OOK TOEGANG TOT GRATIS HULPBRONNE SOOS:

• ’n Leeslys met meer as 250 titels
• 20 bronne vir Wiskunde in Afrikaans
• Wenke vir beter spelling
• Leer toespraak maak
• En nog baie meer ...

*** Nuwe hulpbron pas bygevoeg: 10 Flatersinne reggemaak. ***

Elke week vul ek jou posbus met waardevolle, gratis raad en wenke. As intekenaar kwalifiseer jy vir spesiale bonusse as ek nuwe kursusse vrystel. Ek gee ook vir jou inligting oor al my kursusse.

*Lees my beleid oor privaatheid hier.

Gemorspos is ’n pyn. Jy kan dus op enige stadium weer afteken as jy wil. Powered by ConvertKit

Leave a comment

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui