leerplan

Leer jou kind net dié 3 dinge 3


Wát moet ek my kinders leer is die verkeerde vraag om te vra as jy vir jou kind ’n leerplan probeer saamstel. Hoekom? In ’n wêreld waar ons kennis op die oomblik elke dertien maande VERDUBBEL, is dit onmoontlik dat jy jou kind alles kan leer wat daar te lere is.  Deesdae meet ons bestaande kennis in petagrepe. Een petagreep is gelyk aan een miljoen gigagrepe. Net om die prentjie vir jou duideliker te maak, vandag is al die kennis wat in die wêreld is, gelyk aan twintig miljoen vier-laai-kabinette vol teksdokumente.

Die regte vraag om te vra — HOE moet ek my kinders leer?

En die antwoord daarop is dat jy hulle moet leer om verbande raak te sien en patrone op te merk. Leer hulle om hulle sintuie goed te gebruik en fyn waarnemers te wees. Iemand soos Toby Spribille …

’n 150 jaar-oue “feit” verkeerd bewys

Navorser Toby Spribille het onlangs iets waarin bioloë al vir honderd en vyftig jaar glo, verkeerd bewys. Hy het agtergekom korsmos is NIE die simbiose van ’n fungus en ’n alg is nie. Korsmos is ingewikkelder as dit en bestaan eintlik uit twéé fungusse en ’n alg. Toby se deurbraak hou dalk die moontlikheid van nuttige toepassings in geneeskunde in.

Wat Toby merkwaardig maak, is dit feit dat hy getuisskool is. Hy was ʼn minderbevoorregte seun wat in ʼn woonwapark in Montana, VSA grootgeword het.

O, respek vir die tuisonderwys wat hy gekry het nie, het hy nie juis nie. Hy snork minagtend dat sy onderwys so vrot was dat hy nie aan ʼn Amerikaanse universiteit kon gaan studeer nie, want hy kon dit nie bekostig nie en het geen skoolrekords gehad nie.

As negentienjarige het hy begin werk en gespaar totdat hy genoeg geld gehad het om Duitsland toe te kon gaan. Hy het gehoor universiteit is verniet in Duitsland. Dit het natuurlik gehelp dat hy Duits, sy huistaal, vlot kon praat. Dis in Duitsland wat hy sy navorsing oor fungusse begin het, maar deesdae werk en woon hy weer in Amerika.

Hoe het hy geleer? Deur ure en ure in die woud rond te dwaal

Hy erken egter dat hy as kind ure in die woude van Montana rondgedwaal het om mos te bestudeer en dat hy baie keer gewonder het presies wat dit is. Toby besef dit nie, maar dis presies die soort opvoeding wat Charlotte Mason voorstel vir leer om maksimaal plaas te vind. ʼn Mens kan nie help om te wonder of hy ooit die deurbraak in sy navorsingswerk sou kon gemaak het as dit nie vir sy kinderjare was nie.

Leer jou kind net 3 dinge

Wat moet jy jou kind dan leer? Net 3 dinge:

  1. Wiskunde

  2. Taal

  3. Die res

Dis reg, hierdie drie dinge is AL wat nodig is jou kind ’n voorsprong in ‘n mededingende wêreld gee. Dit beteken jou tuisskooldag moet Wiskunde insluit en een of ander vorm van taalontwikkeling.

En die res dan? Daarby kom ons netnou …

Hoekom Wiskunde?

Wiskunde is, soos my Wysbegeerte dosent op universiteit altyd gesê het, suiwer WETEN-skap. Sonder yskoue logika, wil Wiskunde nie. Ek glo die dissipline van sistematies dink, afleidings maak en stellings bewys gaan ʼn noodsaaklike pyl in die koker van die suksesvolles in die 21ste eeu wees.

Oor watter Afrikaanse hulpbronne in Wiskunde beskikbaar is, ook wat hulle kos, het ek vantevore geskryf. As jy inteken op my poslys op die vormpie hieronder, kry jy gratis toegang tot die lys.

Hoekom taal?

Moet taal regtig soveel aandag kry? ’n Goeie taalvermoë gee vir jou kinders woordeskat waarmee hulle feite en konsepte kan bemeester. Dit bied aan hulle ook die vaardigheid om dinge te kan verstaan en laastens is dit die instrument waarmee hulle hul idees kan uitdruk. Taal maak kommunikasie moontlik. Taal maak denke moontlik.

En is die klem dat dit julle moedertaal moet wees, regtig so belangrik? Absoluut! Spraakterapeut en tuisskoolma, Hannekie Verwoerd, verduidelik hoekom:

Taal is vir meer as net om te kan praat. Taal is ons voertuig om mee te dink.

Hier gaan dit oor meer as net woordeskat, maar veral oor sinskonstruksies. Die soort woorde en sinne wat gebruik word in geskrewe taal is anders as wat ons gebruik wanneer ons praat. Wanneer formele leer begin of wanneer ons met boeke begin werk (soos wanneer ons voorlees) stel ons ons kinders bloot aan hierdie ander register van taalgebruik.

Maak dus seker dat jou kinders regoor al die vakgebiede waaroor julle lees en leer primêr hulle moedertaal hoor en voeg daarna soveel as wat jy wil tweedetaalbronne by. Indien jou kinders een praat-taal het en ‘n ander dink-taal het, word die brein onnodig belas en vind leer minder effektief plaas.

Maar hoe bring jy taalonderrig in julle skooldag in? Hoofsaaklik op twee maniere, die passiewe manier deur die kinders te deurdrenk met hulle moedertaal. Maar tweedens ook op ʼn aktiewe manier, deur jou kinders so ver te kry om hulle uit te druk.

1. Deurdrenk jou kinders met taal wat hulle hoor

Lees vir jou kinders voor.  Ek kan dit nie genoeg sê nie: om vir jou kinders te lees, is die belangrikste tuisskooltaak wat jy ooit sal hê. As jy nie weet wat om te lees nie, teken in op my poslys en kry so toegang tot die Afrikaanse leeslys vir tuisskolers.

Of volg my op Pinterest, waar ek gereeld nuwe Afrikaanse boeke opspoor.

2. Leer jou kinders om hulle vlot uit te druk

Doen dit aanvanklik mondeling, maar oefen mettertyd ook die skriftelike gedeelte in.

Kom ons gaan steek oor die mondelinge deel kers op by Charlotte Mason, wat die konsep van terugvertel gevestig het.

Om terug te vertel van wat hulle so pas gelees of geleer het, is een van die sleutels waarmee Charlotte Mason reken kinders toekomsdeure laat oopsluit. As kinders terugvertel, druk hulle in hulle eie woorde uit wat hulle ingeneem en verstaan het.

Terugvertel laat jou kinders
• beter onthou &
• beter begryp

Boonop leer terugvertel hulle om hul gedagtes te orden. Terugvertel is ʼn kragtige pyl in jou tuisskoolkoker.

Maar jy is nie heeltemal seker wat terugvertel behels nie. Is die idee dat jou kind woord vir woord moet papegaai wat julle so pas geleer het? Vervelig! Gaan beslis jou kinders se lus vir leer nekomdraai. Jy het immers met tuisonderwys begin omdat dit vir gevoel het die nimmereindige besig-wees van die skoolstelsel is sieldodend.

Ek het al vantevore geskryf hoe jy terugvertel maklik deel kan maak van julle skooldag. Ek herinner jou weer aan hulle:

1. Kies kant

Laat jou kinders ʼn toespraak maak waarin moet standpunt inneem oor iets verspots, soos byvoorbeeld om te verdedig hoekom blou ʼn beter kleur as rooi is. Die doel van die oefening is net om die kinders te leer om vlot te praat. Daarom is dit ʼn goeie ding, en baie pret, as hulle bewyse uit hulle duim suig.

2. Op berge en in dale

Laat jou kinders gereeld vertel wat vir hulle die hoogtepunt en wat die laagtepunt van die dag of die week was. Hierdie oefening het ʼn magdom voordele soos dat jou kinders hulleself en wat hulle regtig interesseer beter leer ken (dis die berge-deel van die oefening). Verder kan die hele gesin ook emosionele ondersteuning bied as die laagtepunte (dis die dale-deel) ter sprake kom). Verder leer dit hulle ook dankbaarheid aan vir klein dingetjies.

3. Een, twee, drie …

Kinders moet net drie dinge uitlig wat vir hulle die interessantste in die storie of artikel was of wat vir hulle na die belangrikste feite geklink het. Lei deur jou voorbeeld deur vir hulle te sê wat vir jou die treffendste was. En moenie verbaas wees as jou kinders ander dinge as jy opgemerk het nie.

Hierdie oefening kan vir ʼn kind wat oorweldig voel om ʼn HELE storie of artikel oor te vertel soos ʼn reddingsboei voel. Om net drie goed te noem, is nie so moeilik nie.

As jou kinders onmiddellik nadat hulle ʼn interessante feit gehoor of gelees het, dit terugvertel, is die kans goed dat hulle dit vir altyd gaan onthou. So vergroot jy dus hulle algemene kennis.

Om drie punte uit te lig uit enige stuk inhoud is ook die basis waarop die klassieke vyfparagraafopstel gebou word. Deur hierdie oefening gereeld te doen, berei jy hulle dus vir latere skryfwerk.

4. Zoem in, zoem uit

Speel die op-berge-en-in-dale- en die een-twee-drie-speletjie op verskillende stellings. Byvoorbeeld jou kind moet sê wat die hoogtepunt van die hele vakansie was in teenstelling van die dag. Of laat hulle sê waarvan het hulle in AL die Trompie boeke gehou in teenstelling met ʼn spesifieke een.

Dis belangrik dat jou kind eendag in haar werk die bos en bome sal kan onderskei. Soms sal sy moet fokus op detail en ander kere op die groter prentjie. Om van ʼn groter afstand na iets te kyk, leer haar ook om patrone raak te sien.

Wat van die res?

Die res van wat julle wil leer, is jou, of verkieslik jou kind, se keuse. Onthou jy die petagrepe waarvan ons aan die begin gepraat het? Een peta-greep is gelyk aan een miljoen giga-grepe of twintig miljoen vierlaai -kabinette vol teksdokumente. Probeer daardie prentjie in jou kop kry. Twintig miljoen sulke liasseerkabinette wat ry en ry staan. Dis hoeveel die mensdom vandag weet.

Niemand kan meer alles weet wat daar in die wonderlike wêreld te wete is nie. Laat jou kind kies om te leer oor die dinge waarin hy intens belangstel. Laat hom vir weke lees oor die vliegtuie van die twintigste eeu as hy wil. Of laat haar video na video oor Afrika se diere kyk.

Kyk veral na eenheidstudies of temagebaseerde werk, om jou kinders se aandag te hou.

Mense is van nature nuuskierig. Ons het die opdrag gekry om te heers oor die aarde en ons kan onsself nie help nie, ons wil sistematiseer, ontdek, beskryf, eksperimenteer. Laat jou kinders hulle belangstellings met oorgawe volg.

Leer jou kinders taal en Wiskunde. Vind verder uit watter kennisvelde hulle opgewonde maak en plaas daardie vakke binne hulle bereik. Dis al wat jy hoef te doen.

Hierdie aanhaling van ʼn ene Alexandra K Trenfor, oor wie ek gaan verdere inligting kon opspoor nie, bly my by. Sy het gesê:

Die beste onderwyser wys jou waar om te kyk, maar nie wat om te sien nie.

Die dissipline van sistematies dink, afleidings maak en stellings bewys gaan ʼn noodsaaklike pyl in die koker van die suksesvolles in die 21ste eeu wees. | Tuisskool in Afrikaans | Leerplan
Tuisskoler maak deurbraak in Biologie | Leerplan | Tuisskool in Afrikaans
Vra nie wat jou kind moet leer nie, maar hóé hy moet leer | Leerplan | Tuisskool in Afrikaans
Taal maak kommunikasie moontlik, taal maak denke moontlik | Leerplan | Tuisskool in Afrikaans

Die beste onderwyser wys jou waar jy moet kyk, nie wat jy moet sien nie | Leerplan | Tuisskool in Afrikaans

“Marisa se weeklikse e-pos voel soos ’n handgeskrewe briefie van jou beste vriendin af.”

Prentjie by convertkit

KRY OOK TOEGANG TOT GRATIS HULPBRONNE SOOS:

• ’n Leeslys met meer as 250 titels
• 20 bronne vir Wiskunde in Afrikaans
• Wenke vir beter spelling
• Leer toespraak maak
• En nog baie meer ...

*** Nuwe hulpbron pas bygevoeg: 10 Flatersinne reggemaak. ***

Elke week vul ek jou posbus met waardevolle, gratis raad en wenke. As intekenaar kwalifiseer jy vir spesiale bonusse as ek nuwe kursusse vrystel. Ek gee ook vir jou inligting oor al my kursusse.

*Lees my beleid oor privaatheid hier.

Gemorspos is ’n pyn. Jy kan dus op enige stadium weer afteken as jy wil. Powered by ConvertKit

Leave a comment

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui

3 thoughts on “Leer jou kind net dié 3 dinge

  • Wilna Mouton

    Goeiedag Marisa
    My seun is 14 jaar oud, en ‘n leerling aan Stellenberg Hoërskool. Hy het ‘n hoë IK, maar presteer gemiddeld. Hy haat egter skool. En ek oordryf nie. Hy is doodgelukkig op sy eie, maar het goeie humorsin, so die maats geniet hom. Ons oorweeg tuisskool van volgende jaar af (maw Gr 9), maar my senuwees is gedaan vir die “vreemde” pad wat ek aanpak. Ek het my eie besigheid, wat baie van my verg, so hy sal baie op sy eie moet aangaan. Hy neem tans Wiskunde ekstra klasse, so ons sal net voortgaan daarmee.
    Help my asb om my rustiger te maak oor hierdie grooooooot besluit.
    Groete
    Wilna Mouton